مدیریت علمی، شرط صیانت از جنگل‌های شمال/ رئیس دانشکده منابع طبیعی: جنگل بدون مدیریت محکوم به تخریب است

03 08 2026 11:11

کد خبر : 251718722

تعداد بازدید : 219

رئیس دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران با تأکید بر اینکه حفظ جنگل‌ها بدون مدیریت علمی امکان‌پذیر نیست، خواستار بازگشت مدیریت تخصصی به جنگل‌های شمال، تشکیل صندوق توسعه و حفاظت منابع طبیعی، بهره‌گیری از ظرفیت دانشگاه‌ها و مشارکت واقعی جوامع محلی در اجرای برنامه‌های منابع طبیعی شد.

به گزارش روابط عمومی دانشکدگان، دکتر مقداد جورغلامی، رئیس دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، در نخستین نشست شورای راهبردی منابع طبیعی کشور با اشاره به ظرفیت علمی دانشگاه‌ها برای حل چالش‌های حوزه منابع طبیعی اظهار کرد: دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران با برخورداری از حدود ۵۰۰ دانشجوی کارشناسی ارشد و دکتری در رشته‌های مختلف، ظرفیت قابل توجهی برای همکاری با سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور دارد.

وی افزود: دانشجویان می‌توانند در تعریف پروژه‌های تخصصی، اجرای طرح‌های پژوهشی و همچنین فعالیت‌های رسانه‌ای و ترویجی در کنار دفاتر تخصصی سازمان، به‌ویژه در حوزه جنگل، نقش مؤثری ایفا کنند.

برنامه هفتم توسعه نیازمند پشتوانه مالی است

رئیس دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران با اشاره به اهداف برنامه هفتم توسعه در حوزه منابع طبیعی گفت: این برنامه از نظر اهداف کمی مناسب است، اما از نظر تأمین منابع مالی و زمان‌بندی، اهدافی بلندپروازانه دارد و بدون پیش‌بینی اعتبارات کافی، تحقق بخش قابل توجهی از اهداف آن با دشواری مواجه خواهد شد. وی بر ضرورت طراحی سازوکارهای پایدار برای تأمین اعتبار برنامه‌های منابع طبیعی تأکید کرد.

پیشنهاد تشکیل صندوق توسعه و حفاظت منابع طبیعی

جورغلامی یکی از راهکارهای جبران کمبود اعتبارات این بخش را تشکیل صندوق توسعه و حفاظت منابع طبیعی عنوان کرد و گفت: منابع مالی این صندوق می‌تواند از محل مشارکت صنایع، درآمدهای حاصل از اجرای طرح‌های منابع طبیعی و همچنین فعالیت‌های معدنی با آثار زیست‌محیطی تأمین شود.

به گفته وی، ایجاد چنین صندوقی می‌تواند بخشی از کمبود اعتبارات و نیروی انسانی در حوزه حفاظت از عرصه‌های طبیعی را جبران کند.

جنگل بدون مدیریت محکوم به تخریب است

رئیس دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران با اشاره به تجربه همکاری این دانشگاه با سازمان منابع طبیعی در مدیریت جنگل آموزشی و پژوهشی خیرود اظهار کرد: دانشگاه تهران از سال ۱۳۹۶ در قالب مسئولیت اجتماعی، هزینه‌های حفاظت و مدیریت این عرصه را تأمین کرده است.

وی با انتقاد از پیامدهای اجرای طرح تنفس جنگل‌ها افزود: پس از اجرای این طرح، مدیریت بسیاری از جنگل‌های شمال دچار وقفه شد، در حالی که جنگل حتی بدون بهره‌برداری اقتصادی نیز نیازمند مدیریت مستمر است.

جورغلامی تأکید کرد: جنگل بدون مدیریت محکوم به تخریب است و استمرار مدیریت علمی و تخصصی برای حفظ سرمایه‌های ملی، به‌ویژه جنگل‌های شمال، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر به شمار می‌رود.

مشارکت مردم و پیوست رسانه‌ای برای طرح‌های منابع طبیعی

وی از ارائه پیشنهادهای مکتوب به معاونت جنگل سازمان منابع طبیعی خبر داد و گفت: در این پیشنهادها بر تدوین پیوست رسانه‌ای برای طرح‌های منابع طبیعی، فرهنگ‌سازی عمومی و مشارکت واقعی جوامع محلی تأکید شده است.

رئیس دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران تصریح کرد: مشارکت مردم زمانی پایدار خواهد بود که منافع حاصل از اجرای طرح‌ها به مناطق محلی بازگردد و ساکنان این مناطق در فرآیند اجرا نقش مؤثر و واقعی داشته باشند.

دانشگاه‌ها ناظر مستقل اجرای طرح‌های جنگلداری شوند

جورغلامی همچنین پیشنهاد کرد دانشگاه‌های معین در استان‌های شمالی به‌عنوان نهادهای علمی مستقل بر اجرای طرح‌های مدیریت جنگل نظارت کنند.

وی گفت: حضور دانشگاه‌ها به‌عنوان ناظر علمی مستقل می‌تواند به افزایش شفافیت، ارتقای کیفیت اجرای طرح‌ها و تقویت اعتماد عمومی کمک کند.

رئیس دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران خواستار گسترش همکاری سازمان منابع طبیعی با دانشگاه‌های سراسر کشور شد و افزود: این همکاری نباید محدود به دانشگاه تهران باشد، بلکه دانشگاه‌های استان‌های شمالی، غربی و مناطق بیابانی نیز باید در اجرای طرح‌های پایلوت و مطالعات تخصصی مشارکت داشته باشند.

وی استفاده از مجریان بومی و متخصص و بازگشت منافع اقتصادی طرح‌ها به مناطق محل اجرا را از مهم‌ترین عوامل موفقیت برنامه‌های منابع طبیعی دانست.

جورغلامی در پایان با اشاره به چالش‌های حوزه منابع طبیعی اظهار کرد: انتظار می‌رفت بسیاری از صاحب‌نظران و افراد اثرگذار این حوزه مواضع فعال‌تر و روشن‌تری در قبال مسائل منابع طبیعی اتخاذ کنند، اما این مطالبه آن‌گونه که انتظار می‌رفت محقق نشد.

نخستین نشست شورای راهبردی منابع طبیعی کشور به ریاست رضا افلاطونی، معاون وزیر جهاد کشاورزی و سرپرست سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، با حضور جمعی از استادان دانشگاه، پیشکسوتان، صاحب‌نظران و نمایندگان تشکل‌های مردم‌ نهاد در مرکز آموزش و توانمندسازی بهره‌برداران منابع طبیعی و آبخیزداری دکتر جوانشیر برگزار شد.

در این نشست، بر ضرورت بازنگری در نظام حکمرانی منابع طبیعی، مدیریت پایدار جنگل‌ها، اصلاح قوانین، مدیریت چرخه آب، مقابله با فرسایش خاک و بهره‌گیری از ظرفیت علمی کشور برای حفاظت و احیای منابع طبیعی تأکید شد.